Herbestemming

Verheijen Smeets Architecten

Sint-Petruskerk – Baarlo

Petrus blijft. Voor Baarlo. Door Baarlo.

De Sint Petruskerk is meer dan een gebouw.

Ze is het hart van Baarlo – een plek van herinnering, ontmoeting en betekenis.

Na de Tweede Wereldoorlog werd de kerk dankzij de kracht van samen opnieuw opgebouwd. Nu worden opnieuw de handen ineengeslagen om de Sint Petruskerk samen nieuw leven in te blazen. Ons uitgangspunt is helder: koester wat waardevol is, voeg toe wat nodig is en zorg dat het gebouw weer volop verbonden is met het dorp.

Slimme ingrepen, met respect voor het gebouw

We kiezen niet voor een grootschalige transformatie, maar voor gerichte aanpassingen die nieuwe functies mogelijk maken en het gebouw versterken. Subtiel, doordacht en herkenbaar. Nieuwe toevoegingen, zoals de dakkapellen en de vluchttrap, krijgen een duidelijke en eigentijdse uitstraling in hout. Zo is in één oogopslag zichtbaar wat nieuw is, zonder dat het wringt met het bestaande gebouw. Snedes in de gevel, omlijst met koperen kaders, zorgen voor extra daglicht en nieuwe zichtlijnen in de kerk. De hoofdentree ontstaat door een deel van de zijbeuk te openen richting het plein. Vanaf hier zijn alle publieke functies op de begane grond logisch en overzichtelijk bereikbaar, net als de bestaande kapel, die behouden blijft.

De kerk blijft kerk

Wie straks binnenkomt, ervaart nog steeds de indrukwekkende ruimte zoals die bedoeld is. De hoogte, breedte en lengte van de kerk blijven voelbaar. Het deel bij het altaar blijft volledig intact, inclusief de prachtige glas-in-loodramen die het licht zo bijzonder maken – een cadeau uit het verleden dat we koesteren voor de toekomst. Midden in de kerk komt één nieuw houten volume met daarin de praktische functies zoals toiletten, techniek, beheerdersruimte en berging. Op de verdieping van dit volume worden een leeshoek en enkele vergaderruimten gerealiseerd met uitzicht op de kerkzaal.

Door deze toevoeging ontstaat een natuurlijke en prettige indeling, terwijl de belangrijke zichtlijnen behouden blijven. Aan de voorzijde van de kerkzaal komt een open en lichte bibliotheek met ontmoetingsruimte. Bij het altaar ontstaat een multifunctionele ruimte voor lezingen, repetities, bijeenkomsten en culturele activiteiten.

Nieuwe lagen, met respect voor het geheel

In het eerste deel van de kerkruimte wordt een extra verdieping toegevoegd met tien hotelkamers. Deze ingreep is zorgvuldig gepositioneerd, zodat het altaargedeelte als ruimte behouden blijft. De hotelkamers zijn bovendien zo ontworpen dat ze in de toekomst kunnen worden samengevoegd tot appartementen. In de kap worden tien ruime appartementen verdeeld over twee lagen gerealiseerd. Deze zijn ingepast in de bestaande dakstructuur, zonder dat de beleving van de kerkruimte verloren gaat. Zo ontstaat kwalitatieve woonruimte met karakter, licht en uitzicht, terwijl het silhouet van de kerk behouden blijft. De loggia’s en balkons zijn eigentijds in hout omkaderd en bieden een prachtig zuidelijk uitzicht over Baarlo. De bestaande hoofdentree vormt de toegang tot zowel de appartementen als de hotelkamers. In de toren worden zes bijzondere hotelkamers ondergebracht. Met een lift en trappenhuis wordt ook het uitkijkpunt bovenin bereikbaar – een unieke plek met vergezichten over Baarlo en haar omgeving. De ruimte in de toren op de begane grond wordt ingericht als gedenkkapel: een plek van stilte waar de deur altijd openstaat voor wie een kaars wil branden. De combinatie van wonen, verblijven en ontmoeten zorgt voor een duurzame exploitatie én voor nieuwe levendigheid in en rond het gebouw.

Het plein terug aan het dorp

Het hoogteverschil tussen markt en kerk maken we tot een kwaliteit. De steile trap wordt vervangen door een brede tribunetrap: geen barrière, maar een groene verblijfsplek. Daarnaast komt er een hellingbaan voor optimale toegankelijkheid voor mindervaliden en voor logistiek, geïntegreerd rondom een kinderspeelplek. Het marktplein wordt hersteld in zijn oorspronkelijke maat en uitgebreid tot aan de pastorie. Auto’s verdwijnen uit het zicht en worden groen ingepast in de achterliggende tuin. Bomen keren terug op hun historische positie, met zitplekken eromheen. Zo wordt het plein opnieuw een plek om te ontmoeten, te spelen en te verblijven.